Οπλισμός

Λέγοντας Κρητικά όπλα εννοούμε τα όπλα που φτιάχτηκαν στην Κρήτη είτε εξ ολοκλήρου, όπως το κρητικό μαχαίρι, το κρητικό γιαταγάνι και τα σπαθοράβδια, είτε συναρμολογήθηκαν χρησιμοποιώντας εξαρτήματα εισαγωγής που συνδυάστηκαν με ντόπια και έχουν συγκεκριμένο κρητικό σχέδιο, όπως είναι οι κρητικές πιστόλες, τα κρητικά τουφέκια, αλλά και κάποια από τα κρητικά γιαταγάνια.

Η δημιουργία τους έχει άμεση σχέση με τις συνθήκες που υπήρχαν κατά την Τουρκοκρατία στην Κρήτη. Οι Κρητικοί από τα αρχαία χρόνια αγαπούσαν τα όπλα που ήταν είδος πάντα ελεγχόμενο από τους κατακτητές και απαγορευμένο για τον απλό λαό.

Η επαναστατική σημαία της ορεινής περιοχής του Αγίου Βασιλείου

Από τις μεγαλύτερες σωζόμενες «πολεμικές μπαντιέρες» διαστάσεων 2,10×1,10 μ., χειροποίητη από μάλλινο ύφασμα. Φέρει στα 4 κυανά άκρα σε πρόσθετα επιρράματα με μεγάλα κεφαλαία τα εμβλήματα της επανάστασης Κ.Ε.Ε.Θ. (ΚΡΗΤΗ-ΕΛΛΑΣ-ΕΝΩΣΗ-ΘΑΝΑΤΟΣ) και στη μέση το σημείο του σταυρού κεντητό και τα αρχικά των λέξεων Ιησούς Χριστός Νικά.

Τα κεφαλαία κεντητά γράμματα από κάτω, Δ.Σ. υποδεικνύουν ότι ανήκε στο Σώμα του αρχηγού Δημήτριου Σακόραφου από τα Ρούστικα, γιού του Γεώργιου Σακόραφου, Γενικού Αρχηγού της περιοχής κατά την επανάσταση του 1821. Διάτρητη από τούρκικα βλήματα, με πολλές σχισμές, αποτελεί σπάνιο κειμήλιο που διασώθηκε με τη φροντίδα του αρχηγού Αντώνιου Βλατάκη από τις Μέλαμπες. Η σημαία έχει πάρει μέρος στις επαναστάσεις 1866-1869, 1878, 1889 και 1897 σε σκληρές μάχες του ορεινού Αγίου Βασιλείου και άλλων γειτονικών περιοχών.